نورغدیر

وقال (امیر المومنین)عليه السلام:

 أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنِ اکْتِسَابِ الْإِخْوَانِ،

وَأَعْجَزُ مِنْهُ مَنْ ضَيَّعَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ مِنْهُمْ.

و امیر المومنین علیه السلام فرمود: ناتوان‏ترين مردم کسي است که در دوست يابي ناتوان است، و از او ناتوان‏تر آنکه دوستان خود را از دست بدهد.    

                        حکمت 12 نهج البلاغه ، ترجمه محمد دشتی

ابن ابي‏الحديد ضمن شرح اين سخن شواهدي از روايات و اخبار و اشعار آورده است که براي نمونه به ترجمه‏ي يک مورد بسنده مي‏شود.

جعفر بن محمد عليه‏السلام فرموده است: هر چيز را زيوري است و زيور مرد دوستان صميمي اويند.

شرح ابن میثم بحرانی :

اخوان، جمع اخو است مانند خربان که جمع خرب است، مقصود دوستان صميمي است. و در عبارت ترغيبي بر اخلاق پسنديده است، زيرا دوستان جز با اخلاق کريمه فراهم نيايند. و امام (علیه السلام) فرد ناتوان از دوستيابي را از آن رو ناتوانترين مردم، دانسته است که دوستيابي، نه به صرف نيروي بدني نياز دارد و نه به اعمال نيروي عقلي، بلکه تنها به اخلاق خوب و حسن رفتار و برخورد با گشاده‏رويي و چهره‏ي باز، نيازمند است. و اين امور هم در بيشتر مردم، طبيعي و آسانترين کار براي آنهاست، بنابراين کسي که از اينها ناتوان باشد، ناتوانترين فرد بر انجام کارهاست. و اينکه امام (علیه السلام) آن کسي را که دوستي داشته و بعد از دست داده، ناتوانترين شخص شمرده است از آن روست که دوستيابي ناگزير زحمتي براي شخص دارد، اما کسي که دوستي، فراهم آورده است، ديگر نيازي به اين مقدار زحمت نيز ندارد، بنابراين، نگهداري دوستان آسانتر است از دوستيابي، پس کسي که دوستان را از دست مي‏دهد، به خاطر ناتواني در نگهداري از چيزي که آسانترين کارهاست، از کسي که در دوستيابي ناتوان است، ناتوانتر مي‏باشد.